Waarom dit thema?

Een (langdurige) verstoring van de energievoorziening kan grote gevolgen hebben voor zorgorganisaties. De impact hangt af van de duur van de uitval en beschikbare noodvoorzieningen. Verstoring van de energievoorziening raakt vrijwel alle zorgprocessen, zonder elektriciteit kunnen problemen optreden met medische apparatuur, ICT-systemen, communicatie, toegangsbeheer, medicatievoorziening en gebouw gebonden installaties. Langdurige stroomuitval kan de continuïteit van zorg in de keten daarmee ernstig onder druk zetten.

Wat loopt er al?

Op het thema verstoring van de energievoorziening wordt door zorgorganisaties, Bureau Acute Zorg Euregio en GHOR Twente gewerkt aan het versterken van de zorgketen bij een langdurige stroomuitval. Dit doen we op de volgende manier:

Regionale ketenoefening Black-Out (januari 2026). Hierbij oefenden crisisteams van diverse zorgorganisaties onderlinge samenwerking en afstemming bij een langdurige, grootschalige stroomuitval. Het doel van de oefening was om met elkaar te kijken hoe de zorg in de regio overeind kan blijven als de stroom langdurig uitvalt. Uit de oefening is het ‘regionaal actieplan Black-Out’ gekomen, hierin worden onder meer offline informatie-uitwisseling, zorgcontinuïteit en paraatheid van de zorgketen uitgewerkt. Naar aanleiding van de ketenoefening is een brief verstuurd naar de zorgpartners met de oproep om te reflecteren op de zelfstandigheid voor 72 uur bij een dergelijke stroomuitval, en inzichtelijk te maken hoe dit geregeld is binnen de eigen organisatie. Dit document kan als aanvulling worden gezien op de verstuurde brief, en welke maatregelen getroffen kunnen worden om zelfstandig te zijn bij langere verstoring van de energievoorziening.
GHOR Twente werkt samen met zorgpartners aan het programma Weerbare Zorgketen, inclusief het inzichtelijk maken van de paraatheid van de zorgketen, het BCP (Bedrijfs Continuïteits Plan), ketenoverleggen en themabijeenkomsten over weerbaarheid.
GHOR Twente neemt samen met de veertien Twentse gemeenten en de Veiligheidsregio deel aan de pilot noodsteunpunten. Zo worden tijdens de praktijkoefening in december verschillende geneeskundige scenario’s getest, zodat bijgedragen kan worden aan een landelijk advies voor de uitrol van noodsteunpunten.
Veiligheidsregio Twente heeft een doorleefsessie georganiseerd waarbij langdurige stroomuitval het scenario was. Tijdens deze sessie werden samen met een brede doelgroep, bestaande uit o.a. vitale partners, supermarkten, scholen, inwoners, burgemeesters en wetenschappers gesprekken gevoerd over wat er gebeurt als er in Nederland minimaal drie dagen geen elektriciteit is. Vanuit deze gesprekken worden verschillende acties opgepakt.
Veiligheidsregio Twente heeft een weerbaarheidsdashboard (Planningsoverzicht Programma Weerbaarheid) ontwikkeld. Door het dashboard hebben burgemeesters (gemeenten) zicht in de status van acties, waaronder lopende, afgeronde en nog uit te voeren acties.

Wat laat het zorgrisicoprofiel zien?

De analyse in het zorgrisicoprofiel laat zien dat niet alle zorginstellingen beschikken over een noodstroomvoorziening en dat de aanwezige voorzieningen niet altijd betrouwbaar zijn. Ook is er onduidelijkheid over de levering van materiaal en voedsel bij een langdurige energieverstoring. En is de verwachting dat er problemen ontstaan met afvoer van water en riolering. Voor thuiszorgcliënten en mensen die afhankelijk zijn van medische apparatuur geldt dat zij een verhoogt risico lopen. Bij stroomuitval valt de communicatie tussen zorgorganisaties onderling en de buitenwereld grotendeels weg. Alternatieve contactmogelijkheden zijn nog niet uitgewerkt of getest.

Waar zetten we gezamenlijk op in (2026-2027)?

Versterken van de voorbereiding op langdurige stroomuitval o.a. door het oppakken van acties uit het Regionaal Actieplan Black-Out.
Verbeteren van ketensamenwerking en onderlinge ondersteuning.
Vergroten van kennis en bewustzijn over maatschappelijke effecten van Black-Out-scenario's.
Versterken van crisiscommunicatie bij uitval van reguliere communicatiemiddelen.

Concrete acties zorgorganisaties

(Nood)stroomvoorzieningen

Test en onderhoud noodstroomvoorzieningen regelmatig.
Maak afspraken met leveranciers over het beschikbaar hebben van aggregaten en brandstof tijdens regionale of landelijke stroomuitval.

Basisvoorzieningen

Werk scenario's uit voor het wegvallen van essentiële basisvoorzieningen.
Zorg voor planvorming waarin is uitgewerkt hoe de continuïteit van zorg wordt geborgd wanneer basisvoorzieningen uitvallen.

Crisisorganisatie

Stel protocollen op voor het activeren van crisisteams bij langdurige stroomuitval.
Breng in kaart welke communicatieprocessen essentieel zijn voor de continuïteit van zorg. Werk uit hoe deze ook tijdens stroomuitval kunnen worden gecontinueerd.

Organisatievoorbereiding

Werk uit hoe omgegaan wordt met toestroom van mensen indien de organisatie beschikt over noodstroomvoorzieningen. Leg hierbij de verantwoordelijkheden en eventuele beschikbare opvangcapaciteit vast.

Ketenbrede samenwerking

Maak afspraken met nabijgelegen zorginstellingen over wederzijdse ondersteuning tijdens langdurige stroomuitval.
Breng in kaart wat de eigen instelling kan betekenen voor andere zorginstellingen bij stroomuitval.

Concrete acties GHOR Twente

Communicatie

Breng in kaart hoe communicatie tussen zorginstellingen tijdens een langdurige stroomuitval kan worden geborgd. (De uitvoering van deze actie vindt plaats binnen het Regionaal Actieplan Black-Out).